Những Vấn đề Thủy lợi ở ồng bằng sng Cửu Long của Việt Nam - Phần 1

(Water Resources Problems in the Vietnams Mekong Delta Part 1)

 

Kể từ năm 1975, một hệ thống thủy lợi qui m đ được xy dựng trong ton vng ồng bằng sng Cửu Long (BSCL) ở Việt Nam nhằm mục đch pht triển nhanh chng vng đồng bằng tr ph nầy. C thể ni hệ thống thủy lợi đ đ gp phần khng nhỏ trong việc pht triển kinh tế v x hội của BSCL v cho cả nước trong thời gian qua; nhưng cũng chnh n đ pht sinh ra nhiều vấn đề, m ảnh hưởng tiu cực cng ngy cng r nt, v c thể trở thnh một lực cản cho việc pht triển kinh tế v x hội bền vững của BSCL trong tương lai. Mức độ nghim trọng của vấn đề được thể hiện qua việc tiến hnh nghin cứu chuyn su c đề ti Luận cứ khoa học cho giải php tổng thể pht triển kinh tế x hội BSCL trong điều kiện sống chung với lũ với sự tham gia của trường ại học Kinh tế Thnh phố Hồ Ch Minh cng hng trăm nh khoa học, quản l, chuyn vin ở cc viện, trường đại học, v sở ngnh lin hệ, được cng bố trong thng 10/2005 vừa qua. ể tm hiểu thm chi tiết về những vấn đề do việc xy dựng v điều hnh hệ thống thủy lợi ở BSCL trong 3 thập nin qua, Phng vin ỗ Hiếu đ trao đổi với Kỹ sư (KS) Nguyễn Minh Quang. ng l một kỹ sư cng chnh chuyn nghiệp (professional engineer) của tiểu bang California v cũng l một chuyn vin thuộc Hội Khoa học v Kỹ thuật Việt Nam. Trước năm 1975, KS Quang l một chuyn vin phục vụ tại Ủy ban Quốc gia Thủy lợi trực thuộc Bộ Cng Chnh v Giao thng ở Si Gn. ng phụ trch cng tc nghin cứu v soạn thảo cc kế hoạch pht triển thủy lợi ở miền Nam Việt Nam cũng như cng tc đo đạc thủy học v tin đon lụt ở BSCL. Xin knh mời qu thnh giả theo di.

 

Hỏi: Trước hết, KS c thể cho qu thnh giả của đi Chu Tự Do biết tại sao hệ thống thủy lợi ở BSCL lại pht sinh ra nhiều vấn đề như chng ta đang nhận thấy hiện nay.

 

p: C thể ni, hệ thống thủy lợi ở BSCL được bắt đầu xy dựng chỉ vi thng sau khi chiến tranh Việt Nam chấm dứt vo thng 4/1975. Nhưng mi cho đến hm nay, theo sự đnh gi của chnh những người c trch nhiệm ở trong nước, n vẫn chưa hon chỉnh v c nhiều bất cập. Hệ thống thủy lợi nầy được đon Quy hoạch Thủy lợi BSCL, được gọi tắt l đon Quy hoạch Cửu Long (QHCL), đề nghị để thực hiện thắng lợi nhiệm vụ chnh trị to lớn l biến tất cả đất đai c thể trồng trọt cn lại ở BSCL thnh ruộng la c thể trồng nhiều vụ một năm, nhằm đạt chỉ tiu 20 triệu tấn la/năm trong kế hoạch ngủ nin 1975-1980. C thể ni một cch ngắn gọn rằng cc vấn đề của hệ thống thủy lợi ở BSCL hiện nay bắt nguồn từ việc quy hoạch khng đng cch v thiếu thực tiễn sau chiến tranh.

 

Hỏi: L một chuyn vin thủy lợi ở miền Nam, KS c nhận xt g về QHCL.

 

p: QHCL l một trong cc đon quy hoạch, gồm một số chuyn vin thủy lợi ưu t của miền Bắc, được đưa vo miền Nam để khảo st, nghin cứu, v thiết lập kế hoạch khai thc tiềm năng thủy lợi ở miền Nam. Mỗi đon phụ trch một vng hoặc một lưu vực sng. Theo nhận xt của ti, khả năng v kinh nghiệm chuyn mn của thnh vin trong đon rất hạn chế, nhưng họ lại rất tự ho về khả năng chiến đấu v chiến thắng, nn họ đ khng cần nghin cứu v tm hiểu những đặc tnh phức tạp của BSCL, một đồng bằng c đặc tnh hon ton khc với ồng bằng sng Hồng (BSH). Họ cũng khng để đến cc kiến của chuyn vin thủy lợi của miền Nam v rất nghi ngờ kết quả nghin của cc cơ quan hoặc cng ty cố vấn quốc tế. Họ vẫn dng cc nguyn tắc trị thủy được p dụng ở BSH từ bao đời.

Hỏi: Nguyn tắc trị thủy ở BSH như thế no, v tại sao n khng thch hợp với BSCL, thưa KS?

 

p: Dạ thưa, nguyn tắc trị thủy ở BSH đ c từ ngn xưa v được p dụng rộng ri ở nhiều nơi, nhất l ở Trung Hoa. Nguyn tắc nầy c thể gọi l nguyn tắc đo đấp, v chỉ cần đo kinh để dẫn nước v đấp đ để chận nước. Ở BSH, một hệ thống đ điều kin cố được đấp dọc theo bờ sng để ngăn chận nước lũ, v một hệ thống kinh được đo để dẫn nước sng vo nơi thiếu nước ngọt để thm canh tăng vụ trong ma kh.

 

Ngoại trừ việc đy sng Hồng bị bồi lắng v đất đai bạc mu v thiếu ph sa, nguyn tắc nầy tỏ ra c hiệu quả ở BSH; nhưng n khng thể p dụng ở BSCL v đồng bằng nầy c đặc tnh hon ton khc với BSH. BSCL l một đồng bằng thấp, bằng phẳng v c nhiều vng trũng thấp hơn mặt nước biển trung bnh; cho nn, cc kinh đo l những lng lạch thuận lợi cho nước trn vo những vng trũng lm cho những vng nầy ngập su hơn v nhanh hơn. Hệ thống đ biển ngăn chận nước , khiến nước ngập su hơn v ko di hơn. Hệ thống đ bao nội đồng lm gim diện tch v đổi hướng dng chảy lm tăng vận tốc v chiều cao nước v c thể ảnh hưởng đến những vng trước đy chưa bị ngập lụt.

 

Hỏi: Vo năm 1991, một kế hoạch tổng thể cho BSCL (Mekong Delta Master Plan) do hng Kỹ sư cố vấn NEDECO, Ha Lan soạn thảo, được cng bố qua dự n VIE/87/031 do Ngn hng Thế giới (World Bank), Ủy ban Quốc tế Mekong Lm thời (Interim Mekong Committee), v Chương trnh Pht triển Lin Hiệp Quốc (United Nations Development Programme (UNDP)) ti trợ. Kế hoạch nầy c ảnh hưởng g đến hệ thống thủy lợi ở BSCL khng?

 

p: Dự n soạn thảo kế hoạch tổng thể BSCL bắt đầu năm 1987 do NEDECO của Ha Lan v Rhein-Ruhr Ingenieor-Gesellschaft (RRIG) của ức phụ trch. Nhưng trn thực tế, hai hng kỹ sư cố vấn nầy chỉ dựa theo chủ trương v chnh sch do nh cầm quyền Việt Nam đưa ra m thi. Th dụ như Phn viện Khảo st Quy hoạch Thủy lợi Nam Bộ (PVKSQHTLNB), l hậu thn của QHCL, đ yu cầu NEDECO v RRIG đưa vo kế hoạch tổng thể BSCL tất cả 45 cng trnh thủy lợi do họ nghin cứu trước đy, m hầu hết l đo kinh v đấp đ, nhằm bảo đảm cho việc trồng la trong 10-15 năm sắp tới. Thậm ch c nhiều phần trong kế hoạch được giao cho chuyn vin trong nước soạn thảo v viết phc trnh. Cho nn, kế hoạch tổng thể BSCL do NEDECO v RRIG soạn thảo chỉ hợp thức ha ci hệ thống thủy lợi ở BSCL do QHCL đưa ra trước đ m thi.

 

Hỏi: KS c cho biết, hệ thống thủy lợi ở BSCL đ được quy hoạch v bắt đầu xy dựng ngay sau khi chnh quyền Việt Nam Cộng Ha sụp đổ vo thng 4 năm 1975. Nhưng tại sao cho mi đến by giờ n mới c ảnh hưởng tiu cực?

 

p: Hệ thống thủy lợi ở BSCL bắt đầu c những ảnh hưởng tiu cực về mặt thủy học ngay trong trận lụt năm 1978. Mặc d mực nước sng Cửu Long tại Tn Chu v Chu ốc chưa vượt qu mực nước kỷ lục trong trận lụt 1961 v 1966, diện tch ngập của trận lụt 1978 trải rộng hơn, v thời gian ngập ko di hơn so với hai trận lụt lịch sữ nầy. Ảnh hưởng tiu cực của hệ thống thủy lợi nầy, về phương diện mi trường, được trnh by một cch đầy đủ v c hệ thống trong nghin cứu của Trung tm Ti nguyn Mekong c Chu thuộc trường ại học Sydney, Australia vo năm 2001. Nhưng trn thực tế, một số cc cng trnh thủy lợi của hệ thống nầy đ gy nhiễm mi trường rất sớm. Th dụ như cống ngăn mặn Kỳ Son ở tỉnh Long An, đ lm nước trong rạch Kỳ Son bị nhiễm khiến c chết sạch sau khi n được đưa vo sử dụng năm 1976.

 

Hỏi: Những người c trch nhiệm trong việc quy hoạch v xy dựng hệ thống thủy lợi ở BSCL v cc cơ quan chức năng c nhận thấy cc tc hại của n khng, thưa KS?

 

p: Dạ thưa, cu trả lời l c. Chnh PVKSQHTLNB, l cơ quan quy hoạch hệ thống thủy lợi ở BSCL, trong một bo co cng bố năm 1999, đ thừa nhận rằng, ti xin trch nguyn văn, Trong hai thập kỷ vừa qua con người đ tc động mạnh mẽ ln vng ngập lụt của chu thổ sng Mekong. Nhiều knh mới đ được đo, nhiều knh cũ đ được nạo vt, mạng lưới knh cấp II ngy cng được đan dy đ lm tăng khả năng chuyển qua cc vng ngập. Mặt khc cc hệ thống giao thng đường bộ cũng được đan dy v tn cao nhưng khẩu độ cầu cống chưa đủ đ lm ch tắc việc thot lũ, lm dng mực nước lũ một số vng, trong đ đng ch ở vng TM [ồng Thp Mười] v TGLX [Tứ gic Long Xuyn] của Việt Nam.

 

Hỏi: Như vậy, những người c trch nhiệm v cc cơ quan chức năng c điều chỉnh lại hệ thống thủy lợi ở BSCL sau khi nhận thấy ảnh hưởng tai hại của n khng?

 

p: Những người c trch nhiệm trong việc quy hoạch v xy dựng hệ thống thủy lợi ở BSCL v cc cơ quan chức năng lin hệ đ điều chỉnh nhiều lần, nhưng họ vẫn cho rằng nguyn tắc trị thủy đang được p dụng l đng. Do đ, họ cng điều chỉnh th ảnh hưởng tiu cực của hệ thống thủy lợi lại cng nghim trọng hơn. Sau cc trận lụt năm 1978, 1984, 1991, 1994, v 1995; hệ thống được điều chỉnh v được chnh phủ ph duyệt qua quyết định số 99/TTg của Thủ tướng ngy 9 thng 2 năm 1996 nhằm nạo vt su hơn, đo nhiều kinh hơn, đấp đ bao nhiều v cao hơn, v đấp đ v cống ngăn mặn nhiều hơn. Kết quả l nước nội đồng trong trận lụt 1996 ở vng TM v TGLX đ ph kỷ lục. Sau trận lụt 1996, hệ thống thủy lợi ở BSCL lại được điều chỉnh một lần nữa, v như chng ta đ biết, trận lụt năm 2000 đ trở thnh một trận lụt lịch sữ, mặc d mực nước tại Tn Chu v Chu ốc vẫn thấp hơn mực nước của hai trận lụt 1961 v 1966.

 

Hỏi: Với tư cch của một chuyn vin thủy lợi quen thuộc với BSCL, KS c nhận xt g về những vấn đề thủy lợi ở BSCL hiện nay.

 

p: Theo ti, những vấn thủy lợi ở BSCL hiện nay sẽ ngy cng nghim trọng hơn v những người c trch nhiệm quy hoạch v cc cơ quan chức năng vẫn khng chịu thay đổi nguyn tắc trị thủy hiện nay. Họ l luận rằng kinh đo khng đủ rộng v su để thot nước lũ v hệ thống đ bao v đường giao thng khng đủ cao để ngăn chận nước lũ nn trận lụt năm 2000 mới gy nhiều thiệt hại nghim trọng; do đ, cần đo nhiều v su hơn, đấp nhiều v cao hơn, như được trnh by trong Phc trnh Phn tch Phn vng 10V, Kế hoạch Pht triển Lưu vực (Report Analysis of Sub-Area 10V, Basin Development Plan) do PVKSQHTLNB v Ủy ban Quốc gia sng Mekong/Việt Nam soạn thảo v cng bố trong thng 11 năm 2003.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

VANDETHUYLOIDBSCL1.DOC

Nhng Van e Thuy li ong bang song Cu Long cua Viet Nam Phan 1

(Water Resources Problems in the Vietnams Mekong Delta Part 1)

 

Ke t nam 1975, mot he thong thuy li qui mo a c xay dng trong toan vung ong bang song Cu Long (BSCL) Viet Nam nham muc ch phat trien nhanh chong vung ong bang tru phu nay. Co the noi he thong thuy li o a gop phan khong nho trong viec phat trien kinh te va xa hoi cua BSCL va cho ca nc trong thi gian qua; nhng cung chnh no a phat sinh ra nhieu van e, ma anh hng tieu cc cang ngay cang ro net, va co the tr thanh mot lc can cho viec phat trien kinh te va xa hoi ben vng cua BSCL trong tng lai. Mc o nghiem trong cua van e c the hien qua viec tien hanh nghien cu chuyen sau co e tai Luan c khoa hoc cho giai phap tong the phat trien kinh te xa hoi BSCL trong ieu kien song chung vi lu vi s tham gia cua trng ai hoc Kinh te Thanh pho Ho Ch Minh cung hang tram nha khoa hoc, quan ly, chuyen vien cac vien, trng ai hoc, va s nganh lien he, c cong bo trong thang 10/2005 va qua. e tm hieu them chi tiet ve nhng van e do viec xay dng va ieu hanh he thong thuy li BSCL trong 3 thap nien qua, Phong vien o Hieu a trao oi vi Ky s (KS) Nguyen Minh Quang. Ong la mot ky s cong chanh chuyen nghiep (professional engineer) cua tieu bang California va cung la mot chuyen vien thuoc Hoi Khoa hoc va Ky thuat Viet Nam. Trc nam 1975, KS Quang la mot chuyen vien phuc vu tai Uy ban Quoc gia Thuy li trc thuoc Bo Cong Chanh va Giao thong Sai Gon. Ong phu trach cong tac nghien cu va soan thao cac ke hoach phat trien thuy li mien Nam Viet Nam cung nh cong tac o ac thuy hoc va tien oan lu lut BSCL. Xin knh mi quy thnh gia theo doi.

 

Hoi: Trc het, KS co the cho quy thnh gia cua ai A Chau T Do biet tai sao he thong thuy li BSCL lai phat sinh ra nhieu van e nh chung ta ang nhan thay hien nay.

 

ap: Co the noi, he thong thuy li BSCL c bat au xay dng ch vai thang sau khi chien tranh Viet Nam cham dt vao thang 4/1975. Nhng mai cho en hom nay, theo s anh gia cua chnh nhng ngi co trach nhiem trong nc, no van cha hoan chnh va co nhieu bat cap. He thong thuy li nay c oan Quy hoach Thuy li BSCL, c goi tat la oan Quy hoach Cu Long (QHCL), e ngh e thc hien thang li nhiem vu chanh tr to ln la bien tat ca at ai co the trong trot con lai BSCL thanh ruong lua co the trong nhieu vu mot nam, nham at ch tieu 20 trieu tan lua/nam trong ke hoach ngu nien 1975-1980. Co the noi mot cach ngan gon rang cac van e cua he thong thuy li BSCL hien nay bat nguon t viec quy hoach khong ung cach va thieu thc tien sau chien tranh.

 

Hoi: La mot chuyen vien thuy li mien Nam, KS co nhan xet g ve QHCL.

 

ap: QHCL la mot trong cac oan quy hoach, gom mot so chuyen vien thuy li u tu cua mien Bac, c a vao mien Nam e khao sat, nghien cu, va thiet lap ke hoach khai thac tiem nang thuy li mien Nam. Moi oan phu trach mot vung hoac mot lu vc song. Theo nhan xet cua toi, kha nang va kinh nghiem chuyen mon cua thanh vien trong oan rat han che, nhng ho lai rat t hao ve kha nang chien au va chien thang, nen ho a khong can nghien cu va tm hieu nhng ac tnh phc tap cua BSCL, mot ong bang co ac tnh hoan toan khac vi ong bang song Hong (BSH). Ho cung khong e y en cac y kien cua chuyen vien thuy li cua mien Nam va rat nghi ng ket qua nghien cua cac c quan hoac cong ty co van quoc te. Ho van dung cac nguyen tac tr thuy c ap dung BSH t bao i.

Hoi: Nguyen tac tr thuy BSH nh the nao, va tai sao no khong thch hp vi BSCL, tha KS?

 

ap: Da tha, nguyen tac tr thuy BSH a co t ngan xa va c ap dung rong rai nhieu ni, nhat la Trung Hoa. Nguyen tac nay co the goi la nguyen tac ao ap, v ch can ao kinh e dan nc va ap e e chan nc. BSH, mot he thong e ieu kien co c ap doc theo b song e ngan chan nc lu, va mot he thong kinh c ao e dan nc song vao ni thieu nc ngot e tham canh tang vu trong mua kho.

 

Ngoai tr viec ay song Hong b boi lang va at ai bac mau v thieu phu sa, nguyen tac nay to ra co hieu qua BSH; nhng no khong the ap dung BSCL v ong bang nay co ac tnh hoan toan khac vi BSH. BSCL la mot ong bang thap, bang phang va co nhieu vung trung thap hn mat nc bien trung bnh; cho nen, cac kinh ao la nhng long lach thuan li cho nc lu tran vao nhng vung trung lam cho nhng vung nay ngap sau hn va nhanh hn. He thong e bien ngan chan nc lu, khien nc ngap sau hn va keo dai hn. He thong e bao noi ong lam giam dien tch va oi hng dong chay lam tang van toc va chieu cao nc lu va co the anh hng en nhng vung trc ay cha b ngap lut.

 

Hoi: Vao nam 1991, mot ke hoach tong the cho BSCL (Mekong Delta Master Plan) do hang Ky s co van NEDECO, Hoa Lan soan thao, c cong bo qua d an VIE/87/031 do Ngan hang The gii (World Bank), Uy ban Quoc te Mekong Lam thi (Interim Mekong Committee), va Chng trnh Phat trien Lien Hiep Quoc (United Nations Development Programme (UNDP)) tai tr. Ke hoach nay co anh hng g en he thong thuy li BSCL khong?

 

ap: D an soan thao ke hoach tong the BSCL bat au nam 1987 do NEDECO cua Hoa Lan va Rhein-Ruhr Ingenieor-Gesellschaft (RRIG) cua c phu trach. Nhng tren thc te, hai hang ky s co van nay ch da theo chu trng va chanh sach do nha cam quyen Viet Nam a ra ma thoi. Th du nh Phan vien Khao sat Quy hoach Thuy li Nam Bo (PVKSQHTLNB), la hau than cua QHCL, a yeu cau NEDECO va RRIG a vao ke hoach tong the BSCL tat ca 45 cong trnh thuy li do ho nghien cu trc ay, ma hau het la ao kinh va ap e, nham bao am cho viec trong lua trong 10-15 nam sap ti. Tham ch co nhieu phan trong ke hoach c giao cho chuyen vien trong nc soan thao va viet phuc trnh. Cho nen, ke hoach tong the BSCL do NEDECO va RRIG soan thao ch hp thc hoa cai he thong thuy li BSCL do QHCL a ra trc o ma thoi.

 

Hoi: KS co cho biet, he thong thuy li BSCL a c quy hoach va bat au xay dng ngay sau khi chanh quyen Viet Nam Cong Hoa sup o vao thang 4 nam 1975. Nhng tai sao cho mai en bay gi no mi co anh hng tieu cc?

 

ap: He thong thuy li BSCL bat au co nhng anh hng tieu cc ve mat thuy hoc ngay trong tran lut nam 1978. Mac du mc nc song Cu Long tai Tan Chau va Chau oc cha vt qua mc nc ky luc trong tran lut 1961 va 1966, dien tch ngap cua tran lut 1978 trai rong hn, va thi gian ngap keo dai hn so vi hai tran lut lch s nay. Anh hng tieu cc cua he thong thuy li nay, ve phng dien moi trng, c trnh bay mot cach ay u va co he thong trong nghien cu cua Trung tam Tai nguyen Mekong Uc Chau thuoc trng ai hoc Sydney, Australia vao nam 2001. Nhng tren thc te, mot so cac cong trnh thuy li cua he thong nay a gay o nhiem moi trng rat sm. Th du nh cong ngan man Ky Son tnh Long An, a lam nc trong rach Ky Son b o nhiem khien ca chet sach sau khi no c a vao s dung nam 1976.

 

Hoi: Nhng ngi co trach nhiem trong viec quy hoach va xay dng he thong thuy li BSCL va cac c quan chc nang co nhan thay cac tac hai cua no khong, tha KS?

 

ap: Da tha, cau tra li la co. Chnh PVKSQHTLNB, la c quan quy hoach he thong thuy li BSCL, trong mot bao cao cong bo nam 1999, a tha nhan rang, toi xin trch nguyen van, Trong hai thap ky va qua con ngi a tac ong manh me len vung ngap lut cua chau tho song Mekong. Nhieu kenh mi a c ao, nhieu kenh cu a c nao vet, mang li kenh cap II ngay cang c an day a lam tang kha nang chuyen lu qua cac vung ngap. Mat khac cac he thong giao thong ng bo cung c an day va ton cao nhng khau o cau cong cha u a lam ach tac viec thoat lu, lam dang mc nc lu mot so vung, trong o ang chu y vung TM [ong Thap Mi] va TGLX [T giac Long Xuyen] cua Viet Nam.

 

Hoi: Nh vay, nhng ngi co trach nhiem va cac c quan chc nang co ieu chnh lai he thong thuy li BSCL sau khi nhan thay anh hng tai hai cua no khong?

 

ap: Nhng ngi co trach nhiem trong viec quy hoach va xay dng he thong thuy li BSCL va cac c quan chc nang lien he a ieu chnh nhieu lan, nhng ho van cho rang nguyen tac tr thuy ang c ap dung la ung. Do o, ho cang ieu chnh th anh hng tieu cc cua he thong thuy li lai cang nghiem trong hn. Sau cac tran lut nam 1978, 1984, 1991, 1994, va 1995; he thong c ieu chnh va c chanh phu phe duyet qua quyet nh so 99/TTg cua Thu tng ngay 9 thang 2 nam 1996 nham nao vet sau hn, ao nhieu kinh hn, ap e bao nhieu va cao hn, va ap e va cong ngan man nhieu hn. Ket qua la nc lu noi ong trong tran lut 1996 vung TM va TGLX a pha ky luc. Sau tran lut 1996, he thong thuy li BSCL lai c ieu chnh mot lan na, va nh chung ta a biet, tran lut nam 2000 a tr thanh mot tran lut lch s, mac du mc nc tai Tan Chau va Chau oc van thap hn mc nc cua hai tran lut 1961 va 1966.

 

Hoi: Vi t cach cua mot chuyen vien thuy li quen thuoc vi BSCL, KS co nhan xet g ve nhng van e thuy li BSCL hien nay.

 

ap: Theo toi, nhng van thuy li BSCL hien nay se ngay cang nghiem trong hn v nhng ngi co trach nhiem quy hoach va cac c quan chc nang van khong chu thay oi nguyen tac tr thuy hien nay. Ho ly luan rang kinh ao khong u rong va sau e thoat nc lu va he thong e bao va ng giao thong khong u cao e ngan chan nc lu nen tran lut nam 2000 mi gay nhieu thiet hai nghiem trong; do o, can ao nhieu va sau hn, ap nhieu va cao hn, nh c trnh bay trong Phuc trnh Phan tch Phan vung 10V, Ke hoach Phat trien Lu vc (Report Analysis of Sub-Area 10V, Basin Development Plan) do PVKSQHTLNB va Uy ban Quoc gia song Mekong/Viet Nam soan thao va cong bo trong thang 11 nam 2003.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

VANDETHUYLOIDBSCL1VNI.DOC